KODY KRESKOWE EAN,GS1- REJESTRACJA

Istnieje kilka sposobów nanoszenia kodów kreskowych na jednostkę, takich jak:

• kod kreskowy wmontowany w szatę graficzną (projekt) opakowania,

• bezpośredni wydruk on-line na opakowaniu, np. na linii pakującej,

• naklejenie oddzielnie wydrukowanej etykiety.

Wielkości

Kody kreskowe mogą być wydrukowane w różnych wielkościach, w ramach określonych parametrów. Wybór danej wielkości zależy od warunków drukowania.
Im lepsza jakość druku i jakość podłoża tym można zastosować mniejszy kod kreskowy. Dla każdego rodzaju kodu kreskowego wielkość może się wahać
od wymiarów minimalnych do maksymalnych (patrz: Załącznik 3). Przy nadruku bezpośrednim, wprost na opakowaniu, jest ona określana przez drukarza po dokonaniu
odpowiednich testów. Nie każdy sprzęt jest w stanie generować kody kreskowe w pełnym zakresie wielkości.
Innym czynnikiem, który zawsze powinien być brany pod uwagę przy podejmowaniu decyzji odnośnie wielkości symbolu kodu kreskowego, powinno być docelowe środowisko skanowania kodu. Symbole przeznaczone do zastosowań detalicznych mogą być na tyle małe, na ile pozwala na to jakość druku. Natomiast kody kreskowe przeznaczone do odczytu w magazynie powinny być tak duże, aby możliwe było skanowanie ze znacznej odległości.
Przed rokiem 1999 wielkość kodu kreskowego w systemie GS1 była określona jako współczynnik powiększenia (teoretycznych, idealnych wartości szerokości i wysokości). Podejście to zakładało ustalony współczynnik pomiędzy wymiarem X symbolu (jego najwęższym elementem) a jego wysokością, co nie zawsze
obowiązywało w odniesieniu do niektórych symbolik. Z tego względu termin współczynnika powiększenia został usunięty ze Specyfikacji ogólnych GS1, a wielkość kodu
kreskowego została określona poprzez ustalenie minimalnego, nominalnego oraz maksymalnego wymiaru X dla każdej symboliki, w zależności od docelowego
zastosowania każdego symbolu.

Przy projektowaniu kodu należy uwzględniać minimalne wymagania co do wysokości kodu oraz pamiętać, iż zwiększona wysokość skutkuje lepszym współczynnikiem skanowania. Wymiary wszystkich rekomendowanych symbolik GS1 zostały sprecyzowane w Specyfikacjach ogólnych GS1, rozdział 5.4.2.W następstwie poprzedniej
wersji specyfikacji, jednak, wiele urządzeń drukujących symbole kodów kreskowych GS1 nadal stosuje współczynnik powiększenia, określający wymiar symbolu. Dlatego też w rozdziale 6.2. Specyfikacji Ogólnych GS1 zawierającym wskazowki dotyczące umieszczania symboli kodów GS1, nadal stosowana jest metoda  współczynnika powiększenia, obok minimalnych i maksymalnych wymiarów każdego kodu (w tym minimalną i maksymalną wysokość).   Jasne marginesy
Wszystkie rodzaje kodów kreskowych muszą mieć jasne marginesy, przed pierwszą i po ostatnie kresce. Jasny margines ma ściśle określoną wielkość i musi być
przestrzegany. Wielkość jasnego marginesu zmienia się w zależności od wielkości kodu kreskowego i rodzaju symbolu. Jakiekolwiek nadruki w obrębie jasnych
marginesów mogą uniemożliwiać odczyt symbolu kodu kreskowego.

Kolory i kontrast

Skanery działają na zasadzie pomiaru współczynnika odbicia światła. Należy zatem zachować odpowiedni kontrast pomiędzy ciemnymi i jasnymi kreskami.
Gęstość farby w kreskach powinna być wystarczająca, aby nie tworzyły się przerwy i puste miejsca. Kolory złożone nie są odpowiednie do drukowania kodów  kreskowych: najlepiej jest stosować kolory jednolite. Skanery wykorzystują promień światła czerwonego i dlatego kontrast odpowiedni dla oka ludzkiego, może nie być  wystarczający dla skanera. Kody kreskowe mogą być drukowane w różnych kolorach, generalnie: jasne kolory, łącznie z czerwonym i pomarańczowym, są odpowiednie  do jasnych kresek (spacji) i marginesów. Ciemne kolory, łącznie z czarnym, niebieskim i zielonym, są odpowiednie do ciemnych kresek. Podłoża o wysokim połysku  (np. srebrny kolor) mogą zmieniać współczynnik odbicia, co należy sprawdzić przed przystąpieniem do druku. Przezroczyste owijki mogą również redukować kontrast,  w  związku z czym należy wykonać odpowiednie testy z pełnym opakowaniem, jeżeli stosuje się owijanie.

Jakość druku

Warunki druku muszą być regularnie kontrolowane w całym procesie druku, aby sprawdzić, czy nie uległy pogorszeniu od czasu początkowej oceny. Istnieją różne sposoby oceny jakości kodu kreskowego. Porad na ten temat może udzielić organizacja krajowa GS1. Można wykorzystać proste metody wizualne. Na przykład wydrukować znak H o określonych wymiarach wewnątrz pasów wspornikowych kodu ITF–14. Więcej informacji na temat jakości druku można znaleźć w broszurze  ILiM-GS1 Polska: "Drukowanie kodów kreskowych" oraz w Rozdziale 5, Części 4  „Specyfikacji ogólnych GS1".

Lokalizacje (umiejscowienie)

W celu zwiększenia efektywności i dokładności skanowania należy przestrzegać zasad umieszczania kodu kreskowego, określonych dla poszczególnych jednostek.

(1) Lokalizacja kodu kreskowego na jednostkach detalicznych

Kod kreskowy, łącznie z cyframi czytelnymi wzrokowo umieszczonymi poniżej (numer identyfikacyjny), musi być widoczny, wyraźny i łatwy do odczytu (łatwo dostępny do skanera). Dwa kody kreskowe o różnych numerach identyfikacyjnych nigdy nie mogą być widoczne na  opakowaniu. Odnosi się to zwłaszcza do multipaków, które są owijane przezroczystym materiałem. Multipaki muszą mieć oddzielny unikalny numer, a wszystkie inne  kody kreskowe powinny być zasłonięte. Jeżeli produkt jest pakowany z taśmy,  to dopuszczalne jest, aby dwa lub więcej tych samych kodów kreskowych pojawiło się na  opakowaniu. Dzięki temu przynajmniej jeden kompletny kod kreskowy jest zawsze widoczny. Skanowanie jest najbardziej udane, jeżeli kod kreskowy jest wydrukowany   na stosunkowo gładkiej powierzchni. Należy unikać drukowania wokół narożników lub zakładek, fałd, szwów, zgrzewów i wszelkich innych nierównych powierzchni  opakowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na lokalizację kodu kreskowego w przypadku towarów, których nieregularny kształt opakowania mógłby uniemożliwić  jego odczyt. Dotyczy to np. towarów  umieszczonych na kartach, w opakowaniach typu blister lub produktów wklęsłych*.  Trzy określaniu orientacji (płotkowa czy  drabinkowa), z jaką ma być wydrukowany kod kreskowy, należy wziąć pod uwagę zastosowany proces druku. Przykładowo: ze względy na „rozlewanie" się farby przy  technice fleksograficznej konieczne jest wydrukowanie kodu kreskowego zgodnie z kierunkiem druku, a przy technice litograficznej rozlewanie jest zazwyczaj nieznaczne.  We wszystkich przypadkach należy skonsultować się z drukarzem.

W przypadku produktów cylindrycznych zaleca się, o ile pozwala na to kierunek druku, umieszczanie kresek kodu poziomo w stosunku do podstawy (drabinkowo), aby czytnik skanera mógł oczytać symbol na możliwie jak najbardziej płaskiej powierzchni. Dotyczy to także kwestii powierzchni zakrzywionych na puszkach lub butelkach. Poziomy w stosunku do podstawy układ kresek kodu jest wymagany dla przedmiotów o zakrzywionej powierzchni i małym promieniu.   Preferuje się umieszczanie kodu
kreskowego w prawej dolnej tylnej ćwiartce, z uwzględnieniem odpowiedniego jasnego marginesu wokół symbolu kodu kreskowego oraz zasady odstępu od krawędzi
opakowania.  Alternatywą jest dolna ćwiartka innego boku opakowania. Zasada odstępu od krawędzi opakowania: symbol kodu kreskowego nie może znajdować się
bliżej niż 8 mm lub dalej niż 100 mm od którejkolwiek krawędzi opakowania/pojemnika.

(2) Lokalizacja kodu kreskowego na jednostkach nie detalicznych

Minimalnym wymogiem jest umieszczanie przynajmniej jednego symbolu kodu kreskowego na każdej jednostce handlowej lub logistycznej. W praktyce zaleca się  umieszczanie dwóch etykiet na  sąsiadujących bokach jednostek transportowych. 

• (a) na pudłach i skrzyniach

Dolna krawędź kodu kreskowego powinna być umieszczona na wysokości 32 mm od podstawy jednostki. Symbol powinien być umieszczony w odległości przynajmniej  19 mm od krawędzi pionowych opakowania, z uwzględnieniem jasnego marginesu. Przy wykorzystaniu kodu ITF–14, zewnętrzna krawędź lewego lub prawego pasa  wspornikowego kodu powinna znajdować się w odległości przynajmniej 19 mm od pionowych krawędzi boku jednostki.

• (b) na paletach

Symbole kodu kreskowego umieszczane na paletach powinny znajdować się na wysokości między 400 mm i 800 mm od podstawy jednostki i nie bliżej niż w odległości
50 mm od krawędzi pionowej.

• (c) na niskich skrzyniach i tackach

Jeżeli wysokość skrzyni lub tacki jest mniejsza niż 50 mm i niemożliwe jest wydrukowanie pełnego kodu kreskowego wraz z jego interpretacją mogącą być odczytaną przez człowieka lub jeżeli budowa jednostki uniemożliwia umieszczenie pełnego symbolu kodu powinny być wzięte pod uwagę następujące rozwiązania we wskazanej kolejności:
1. Umieszczenie interpretacji kodu na lewo od symbolu kodu z uwzględnieniem jasnego marginesu.
2. Jeżeli wysokość jednostki jest mniejsza niż 32 mm, symbol kodu może być umieszczony na górnej powierzchni opakowania. Kreski kodu powinny być umieszczone  prostopadle do najkrótszego boku, nie bliżej niż 19 mm od którejkolwiek krawędzi. * Patrz również broszura ILiM-GS1 Polska: "Jak unikać błędów w kodowaniu towarów"

Symbole EAN/UPC

Jednostki handlowe, które sprzedawane są w detalicznych punktach sprzedaży muszą być oznaczone kodem kreskowym z jednym z symboli EAN/UPC: EAN–13 lub  UPC–A lub EAN–8 lub UPC–E. Symbole te mogą być również stosowane dla jednostek handlowych nie przeznaczonych do sprzedaży detalicznej. Jeżeli warunki druku i /  lub jakość podłoża nie są wystarczająco dobre, może zaistnieć konieczność zastosowania etykiet z kodem kreskowym. Poniższe kody kreskowe mają wymiary    nominalne (współczynnik powiększenia 100%), łącznie z jasnymi marginesami. Dla każdego rodzaju kodu kreskowego podane są wielkości minimalne  i maksymalne.
Szczegółowa tabela wymiarów symboli EAN/UPC znajduje się w Załączniku 3.

Symbole EAN/UPC mogą być drukowane ze współczynnikiem powiększenia od 80% do 200%. Aby zapewnić efektywność odczytu w każdym środowisku, łącznie ze  skanowaniem na przenośnikach taśmowych, należy zastosować współczynnik powiększenia minimum 150%.

Symbol jest przystosowany do wielokierunkowego odczytu.Skracanie, czyli zmniejszenie wysokości symbolu, ogranicza możliwość wielokierunkowego odczytu. Skracać kod można tylko wtedy, gdy miejsce na produkcie pozwala wyłącznie na umieszczenie skróconego kodu kreskowego. Zleca się stosowanie wskaźnika jasnego marginesu: znaku > z ostrzem przylegającym do granicy prawego marginesu.

Min. wielkość: 21.38 mm x 17 mm, Maks. wielkość: 53.46 mm x 43 mm. Wymiar nominalny: 26.73 mm x 21 mm Nominalna wielkość wymiaru X: 0.330 mm

Min. wielkość: 29,83 mm x 21 mm Maks. wielkość: 74,58 mm x 52 mm Wymiar nominalny: 37.29 mm x 26 mm Nominalna wielkość  wymiaru X: 0.330 mm

Min. wielkość: 29,83 mm x 21 mm, Maks. wielkość: 74,58 mm x 52 mm. Wymiar nominalny: 37.29 mm x 26 mm Nominalna wielkość
wymiaru X: 0.330 mm

Min. wielkość: 17,69 mm x 21 mm, Maks. wielkość: 44,22 mm x 52 mm, Wymiar nominalny: 22.11 mm x 26 mm, Nominalna wielkość wymiaru X: 0.330 mm

Symbol ITF–14
Dla firm, które chcą drukować kody kreskowe bezpośrednio na kartonie, a zwłaszcza na  tekturze, bardziej odpowiedni jest symbol ITF–14. Tolerancje dotyczące druku  są tutaj nieco większe. Możliwe jest wcześniejsze nadrukowywanie lub bezpośredni nadruk techniką transferu termicznego lub atramentowego. Rysunek podaje wymiary ITF–14 o współczynniku 100 %. Jasne i ciemne kreski kodu ITF–14 mają dwie szerokości: szeroką i wąską. Dla tych wymiarów  stosunek pomiędzy wąskimi i  szerokimi kreskami wynosi 2,5 do 1. Symbole ITF–14 mogą być drukowane ze współczynnikiem powiększenia w zakresie od 25 % do 120 % wielkości nominalnej,  jednak efektywność odczytu w każdym środowisku, łącznie ze skanowaniem na przenośnikach, można zapewnić stosując współczynnik powiększenia minimum 50 %. Oznacza to, że symbole ITF–14 ze współczynnikiem powiększenia w zakresie od 25 % do 50 % mogą być stosowane wyłącznie poza ogólną dystrybucją. Zaleca się  przechodzenie na maksymalny współczynnik powiększenia 100%. Tabela przykładowych wymiarów symboli ITF–14 znajduje się w Załączniku 3.

Podane niżej wymiary nie obejmują pasów wspornikowych: Min. wielkość (50%): 71.40 mm x 32.00 mm, Maks. wielkość (100%): 142.75 mm x 32.00 mm. Wymiary nominalne: 142.75 mm x 32.00 mm, Nominalna wielkość wymiaru X: 1.016 mm

Symbolika GS1–128 jest jedyną, która może być stosowana, jeżeli istnieje koniczność umieszczenia dodatkowych danych poza numerem GTIN.
Jeżeli istnieje potrzeba wydrukowania dodatkowych informacji obok numeru GTIN (na przykład numeru seryjnego), a jednostka handlowa została już oznaczona  numerem GTIN przedstawionym w symbolu EAN–13 lub ITF–14 lub UCC/EAN–128 z Identyfikatorem
Zastosowania (01) to możliwe jest:

• albo naniesienie etykiety z dodatkowymi informacjami w symbolu GS1–128, obok już poprzednio naniesionego symbolu. Wszystkie symbole powinny wtedy znajdować  się w jednej poziomej linii. 

• albo naniesienie etykiety zakrywającej poprzednie symbole. Wtedy numer GTIN przedstawiony w zakrytym symbolu musi zostać wydrukowany na etykiecie, razem z innymi danymi uzupełniającymi, najlepiej w kodzie GS1–128.

Numerowanie jednostek i fizyczne naniesienie kodu kreskowego, to dwie oddzielne operacje. Część firm przeprowadza je w oddzielnych miejscach (np. właściciel nazwy handlowej przydziela numer na jednostkę, a producent nanosi go na opakowanie).  Można również przydzielić numer dla jednostki, bez przedstawiania go w  kodzie kreskowym. Może się tak zdarzyć, kiedy naniesienie kodu kreskowego jest absolutnie niemożliwe, np. na bardzo małych kosmetykach, na jednostce elektryczności, ładunku piasku itp. Numer ten będzie mógł być wykorzystywany w komunikatach elektronicznych: np. w Elektronicznej Wymianie Danych (EDI).
Użytkownicy powinni uwzględnić następujące kwestie przy dokonywaniu wyboru pomiędzy różnymi symbolikami:

• ilość dostępnego miejsca na jednostce, do naniesienia kodu kreskowego;

• rodzaj informacji, jaka ma być przedstawiona w kodzie kreskowym: czy tylko numer identyfikacyjny, czy numer i informacje dodatkowe (atrybuty);

• środowisko, w którym symbol kodu kreskowego ma być skanowany: punkt sprzedaży detalicznej czy inne miejsce dystrybucji (np. magazyn hurtowni).

Niektóre symbole mogą być stosowane wyłącznie do oznaczania pewnych typów jednostek:

Numer GTIN–14 może być używany wyłącznie do identyfikacji jednostek handlowych, które zawierają dwie lub więcej jednostek handlowych, mających ten sam GTIN (lub jedną w przypadku bardzo dużych jednostek). Taki GTIN zawartych jednostek może być numerem GTIN–8, GTIN–12 lub GTIN–13. Numer GTIN–14 jest wtedy tworzony w następujący sposób:

Poniższy schemat pomoże użytkownikom dokonać wyboru właściwej opcji: